Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek demektir hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda kaydetmek gerekir, zira bellek çabucak silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler çünkü gürültülü yerlerde ince kokular kolayca kaçırılır. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbirini tutarlı olur. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca erken davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ama temiz başlar tabii ki bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü gerçek karakter genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ve notalar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe tonlar baskın olabilir gerçekten ısınmış yaprak asıl tadını ancak ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil değerlendirme sağlar. Evrelerin geçişi genellikle keskin olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya bölmek yeterlidir. Geçişleri yakalamak adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı yükseltir ve aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha okunur kılar her zaman sabit aydınlatma ve sakin bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. Bir hafif aromayı, beş de damakta baskın duran güçlü aromayı gösterir bu sayede dikkat bölünmez ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda kalır hem de sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan alabilir. Notu vermeden önce birkaç çekiş almak şarttır diğer taraftan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası genellikle kullanılan değerdir, çünkü ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın hızını ve aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin düzgün gitmesini de izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin tonlar erken belirir nitekim ince çubuklarda ısı birikimi çok daha çabuktur. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz ısınma hızı ise tadı hemen değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha serin akar ve notalar daha geç açılır ve bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha okunur kılar fakat şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı ardından kalını içmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat ince olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki yoldan gelir: dildeki tat ve burnun yakaladığı koku oysa ikisi karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım başta önemsiz gelse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela ılık bir soluk kokuyu çok geniş açar. Short churchills yoğunluğu nasıl gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını belirgin gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler güvenilir olmaz. Romeo julieta short sports gibi ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha kısa geçirir sert bir nefes ise narin notaları örter. Güç damakta zayıf ama burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan tadımcılar açısından önce koku yoluyla gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Zamanla dil tarafı da ayrıntı vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca yemek aralarında tadım yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir damak en güçlü notayı bile silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik buzlu içecekler damağı uyuşturur hem de aroma algısını düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net görünür o nedenle temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek kıyası korur gerçekten yoğun şekerli sıvıdan sonra keskin notalar olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su dışında çay de düşünülebilir; önemli olan seçimin şekersiz kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo formatında içim kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir alanda yaşanır ayrıca başlangıç notu bu boylarda hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki farkı görmek daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü de kakao notasını çabucak gösterip sona erer zira değişim dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam sonuç sunar bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu belirler dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil hemen bitince denemek daha rahattır. Bunu ayrı yazmak iyidir. Boy kısaldıkça tat katmanı daralır, fakat yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir fikir sunmaz demek ki her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman izlenimi değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar her seferinde baştan öğrenilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Tarih, puro ismi ile not tabloya girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç farklar barındırır. Puanlar birbirinden iki puandan çok fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Defterde öz ifadeler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre güçlü sedir tonu şeklinde bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de notaların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme göstermek zorunda olmaz. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve notasını net taşıyabilir örneğin ağır bir içim zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü taşır üstelik ağır bir içim notasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü aroma sunabilir tersi durum de mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün arasında yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu becerinin gelişmesi sabır ve düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda çubuk çabuk yanar böylece baharatlı notalar öne geçer bu sebeple ortam şartlarını de kayda geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli havada ise duman tıkanır hem de lezzet bastırılır sıcaklık de tütünün ısınma hassasiyetini değiştiren başka bir değişkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net okunur tadım günü planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman odadaki nem veya esinti olur. Tadımı hep aynı odada yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda koku yoğunlaşırsa ikinci denemenin tadı yanlış algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı çok sertse kül yapısı şaşar.